Hướng dẫn này dành cho doanh nghiệp Tây Ban Nha đang bán dịch vụ hoặc cấp phép bản quyền cho khách hàng Việt Nam, hoặc đã có hay đang thành lập công ty tại Việt Nam. Sau khi đọc, bạn sẽ biết loại thuế nào áp dụng trong từng trường hợp, với thuế suất bao nhiêu (số liệu năm 2025 và 2026), khi nào phải kê khai và Hiệp định thuế giữa Tây Ban Nha và Việt Nam thay đổi điều gì.
Hai tình huống thuế khác nhau
Trước khi nói đến thuế suất, bạn nên tách bạch hai trường hợp mà Việt Nam xử lý rất khác nhau:
- Xuất hóa đơn từ Tây Ban Nha, không có hiện diện tại Việt Nam. Nếu doanh nghiệp Tây Ban Nha của bạn cung cấp dịch vụ, cấp phép bản quyền hoặc cho một doanh nghiệp Việt Nam vay tiền, Việt Nam coi bạn là "nhà thầu nước ngoài". Thông thường bạn không cần đăng ký thuế tại Việt Nam: khách hàng Việt Nam sẽ khấu trừ thuế khi thanh toán cho bạn. Đó là thuế nhà thầu nước ngoài (FCT).
- Hoạt động thông qua một công ty Việt Nam. Nếu bạn đã thành lập công ty con (xem hướng dẫn thành lập công ty tại Việt Nam cho người nước ngoài), công ty đó là người nộp thuế Việt Nam như mọi doanh nghiệp khác: nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, kê khai thuế GTGT, khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của nhân viên và nộp báo cáo tài chính đã kiểm toán.
Có một trường hợp trung gian là văn phòng đại diện. Vì không được phép tạo ra doanh thu, văn phòng đại diện không nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm, nhưng vẫn phải khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của nhân viên. Sự khác biệt giữa các hình thức được trình bày trong hướng dẫn văn phòng đại diện, chi nhánh hay công ty.
Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Luật năm 2025 và thuế suất hiện hành
Việt Nam đã ban hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mới (Luật 67/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 1/10/2025 và áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2025. Thuế suất như sau:
| Thuế suất | Đối tượng áp dụng |
|---|---|
| 20% | Thuế suất phổ thông |
| 17% | Doanh nghiệp có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng |
| 15% | Doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng |
| 25%–50% | Dầu khí, tùy từng hợp đồng |
| 40%–50% | Một số hoạt động khai thác khoáng sản và tài nguyên quý hiếm |
Để áp dụng mức 15% hoặc 17%, căn cứ là doanh thu của năm trước. Cần lưu ý với công ty con: theo bản tóm tắt chính thức của luật, thuế suất ưu đãi không áp dụng cho công ty con hoặc doanh nghiệp có quan hệ liên kết khi doanh nghiệp liên quan không đáp ứng điều kiện. Nếu công ty con của bạn thuộc một tập đoàn lớn hơn, đừng mặc định là được hưởng thuế suất thấp.
Ngoài ra còn có thuế suất ưu đãi (10%, 15% hoặc 17% trong một thời hạn) và miễn thuế có thời hạn cho dự án thuộc ngành nghề hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư. Với các trường hợp thuận lợi nhất, bản tóm tắt chính thức nêu mức miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo. Ưu đãi được cấp theo dự án, không phải vì nhà đầu tư là người nước ngoài, và bạn nên xác nhận trước khi đầu tư.
Phạm vi: thu nhập toàn cầu và nền tảng số
Việt Nam không có khái niệm cư trú thuế đối với doanh nghiệp: một công ty Việt Nam chịu thuế trên thu nhập toàn cầu, và thu nhập phát sinh ngoài Việt Nam chịu thuế suất 20%, không được hưởng ưu đãi. Luật năm 2025 cũng quy định rõ việc áp dụng đối với nhà cung cấp nước ngoài bán hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam qua nền tảng số hoặc sàn thương mại điện tử.
Chi phí được trừ: những điểm bị kiểm tra nhiều nhất
Một số quy định bạn nên nắm ngay từ năm đầu tiên, theo bản tóm tắt của PwC (cập nhật tháng 9/2026):
- Lỗ được chuyển sang bù trừ vào thu nhập của 5 năm tiếp theo. Không được chuyển lỗ về các năm trước.
- Nếu có giao dịch liên kết, chi phí lãi vay được trừ bị giới hạn ở mức 30% EBITDA.
- Các khoản thanh toán cho công ty mẹ hoặc các công ty khác trong tập đoàn (phí dịch vụ quản lý, phí bản quyền, lãi vay) phải theo giá thị trường và có hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
- Tiền phạt, tiền phạt vi phạm hành chính và bản thân các khoản thuế không được tính vào chi phí được trừ.
- Tiền lương chỉ được trừ khi đã thực chi và được quy định trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế nội bộ của doanh nghiệp.
Thuế tối thiểu toàn cầu
Nếu công ty con của bạn thuộc một tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro trở lên trong ít nhất 2 trong 4 năm liền trước, công ty đó chịu thuế bổ sung theo Nghị quyết 107/2023/QH15, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2024. Mục tiêu là để tập đoàn nộp thuế ở mức tối thiểu 15% tại Việt Nam, điều này có thể làm giảm giá trị thực của các ưu đãi thuế. Phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa không thuộc diện áp dụng.
Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
Thuế suất năm 2026
Thuế GTGT được điều chỉnh bởi Luật 48/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 và được sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Có ba mức thuế suất:
- 10%, thuế suất phổ thông.
- 5%, cho một số hàng hóa, dịch vụ thiết yếu (ví dụ nước sạch).
- 0%, cho hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, vận tải quốc tế và một số trường hợp khác.
Bên cạnh đó, có mức giảm tạm thời xuống 8% cho phần lớn hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%, theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Chính sách áp dụng từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026. Các nhóm không được giảm gồm, trong số những nhóm khác, viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, sản phẩm kim loại, khai khoáng (trừ than) và hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng). Nếu hoạt động của bạn gần với các lĩnh vực này, hãy kiểm tra phụ lục của nghị định. Từ năm 2027, mức giảm sẽ chấm dứt nếu không được gia hạn.
Xuất khẩu dịch vụ từ Việt Nam
Nếu công ty con của bạn cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp nước ngoài (ví dụ phát triển phần mềm cho công ty mẹ tại Tây Ban Nha), có thể áp dụng thuế suất 0% với điều kiện dịch vụ được cung cấp trực tiếp cho tổ chức ở nước ngoài và tiêu dùng ngoài Việt Nam. Chi phí của mô hình này được phân tích trong hướng dẫn về chi phí phát triển phần mềm tại Việt Nam. Để áp dụng 0%, hợp đồng và chứng từ thanh toán phải nhất quán, và đây là một trong những khoản cơ quan thuế kiểm tra kỹ nhất.
Khấu trừ và hoàn thuế
Để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, luật thường yêu cầu giao dịch mua phải được thanh toán không dùng tiền mặt, trừ các trường hợp ngoại lệ do Chính phủ quy định; luật năm 2024 đã bỏ quy định miễn trừ cũ đối với các giao dịch mua có giá trị nhỏ. Hoàn thuế GTGT có điều kiện riêng theo từng loại hoạt động, vì vậy đừng đưa khoản hoàn thuế vào kế hoạch dòng tiền khi chưa xác nhận. Hóa đơn điện tử là bắt buộc từ tháng 7/2022.
Thuế nhà thầu nước ngoài (FCT): khi bạn xuất hóa đơn từ Tây Ban Nha
Cách thức hoạt động
Thuế nhà thầu không phải là một sắc thuế riêng, mà là cách Việt Nam thu thuế GTGT và thuế TNDN đối với doanh nghiệp nước ngoài không có hiện diện đăng ký tại Việt Nam. Theo phương pháp thông thường (gọi là phương pháp trực tiếp), khách hàng Việt Nam áp dụng tỷ lệ cố định trên giá trị hợp đồng, khấu trừ thuế và nộp vào ngân sách nhà nước. Bạn nhận số tiền sau thuế, trừ khi hợp đồng quy định giá là giá sau thuế và khách hàng chịu khoản thuế này.
Tỷ lệ theo hoạt động
Dưới đây là các tỷ lệ PwC nêu trong bản tóm tắt cập nhật tháng 9/2026. Văn bản hướng dẫn đã được cập nhật trong năm 2025 và 2026, vì vậy hãy xác nhận tỷ lệ chính xác cho hợp đồng của bạn trước khi chốt giá:
| Hoạt động | GTGT (%) | TNDN (%) |
|---|---|---|
| Dịch vụ nói chung (tư vấn, quản lý, dịch vụ số) | 5 | 5 |
| Cung cấp hàng hóa có giao hàng hoặc chịu rủi ro tại Việt Nam | Miễn hoặc 1 | 1 |
| Xây dựng, lắp đặt | 3 hoặc 5 | 2 |
| Vận tải | 3 (0% với vận tải quốc tế) | 2 |
| Tiền bản quyền (giấy phép phần mềm, công nghệ, nhãn hiệu) | Miễn hoặc 5 | 10 |
| Lãi tiền vay | Miễn | 5 |
| Hoạt động khác | 2 | 2 |
Bản quyền phần mềm, chuyển giao công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ không chịu thuế GTGT; các khoản tiền bản quyền khác có thể chịu thuế. Vì vậy, một doanh nghiệp Tây Ban Nha thu phí dịch vụ tư vấn từ khách hàng Việt Nam sẽ bị khấu trừ tổng cộng khoảng 10% giá trị; con số chính xác tùy thuộc vào việc giá thỏa thuận đã bao gồm thuế hay chưa.
Các bước thực tế cho doanh nghiệp Tây Ban Nha
- Trước khi ký, ghi rõ trong hợp đồng giá là giá trước thuế (bạn chịu thuế nhà thầu) hay giá sau thuế (khách hàng chịu). Đây là điểm ảnh hưởng nhiều nhất đến biên lợi nhuận.
- Phân loại khoản thanh toán cho đúng. Dịch vụ (5% + 5%) khác với tiền bản quyền (10% thuế TNDN). Hợp đồng gộp cả giấy phép, triển khai và hỗ trợ thì nên tách riêng từng phần.
- Đề nghị khách hàng cung cấp chứng từ nộp thuế. Bạn sẽ cần chứng từ này tại Tây Ban Nha để áp dụng hiệp định và tránh nộp thuế hai lần.
- Theo dõi thời gian hiện diện thực tế. Nếu nhân sự của bạn ở Việt Nam nhiều thời gian, bạn có thể hình thành cơ sở thường trú (xem phần tiếp theo) và cách tính thuế sẽ thay đổi.
Hiệp định thuế giữa Tây Ban Nha và Việt Nam
Tây Ban Nha và Việt Nam có Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, ký tại Hà Nội năm 2005 (đăng trên Công báo Tây Ban Nha BOE ngày 10/1/2006) và được sửa đổi bởi Công ước đa phương của OECD (MLI), có hiệu lực tại Việt Nam từ năm 2024 đối với thuế khấu trừ tại nguồn và từ năm 2025 đối với các loại thuế khác. Những điểm hữu ích nhất:
| Khoản mục | Giới hạn theo hiệp định tại Việt Nam | Áp dụng trên thực tế |
|---|---|---|
| Cổ tức trả cho công ty sở hữu từ 50% trở lên | 7% | 0%: Việt Nam không khấu trừ đối với cổ đông là tổ chức |
| Cổ tức trả cho công ty sở hữu 25%–50% | 10% | 0% |
| Cổ tức khác | 15% | 0% với tổ chức; 5% với cá nhân |
| Lãi tiền vay | 10% | 5% (thuế suất trong nước thấp hơn) |
| Tiền bản quyền | 10% | 10% |
Như PwC nhận định, giới hạn theo hiệp định thường bằng hoặc cao hơn thuế suất trong nước của Việt Nam, nên nhìn chung thuế suất trong nước được áp dụng. Giá trị thực của hiệp định nằm ở hai điểm khác:
- Cơ sở thường trú. Một công trình xây dựng hoặc dự án lắp đặt hình thành cơ sở thường trú nếu kéo dài quá sáu tháng. Việc cung cấp dịch vụ, kể cả tư vấn, cũng hình thành cơ sở thường trú nếu nhân sự của bạn làm việc tại Việt Nam cho cùng một dự án quá sáu tháng trong bất kỳ giai đoạn mười hai tháng nào. Khi có cơ sở thường trú, Việt Nam có thể đánh thuế trên phần lợi nhuận phân bổ cho cơ sở đó, chứ không chỉ áp dụng khấu trừ tại nguồn.
- Loại trừ đánh thuế hai lần tại Tây Ban Nha đối với số thuế đã nộp tại Việt Nam trên các khoản thu nhập đó.
Cổ tức và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài
Việt Nam không khấu trừ thuế đối với cổ tức mà công ty Việt Nam trả cho cổ đông là tổ chức. Nếu cổ đông là cá nhân, mức khấu trừ là 5%.
Để chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, công ty con thường phải:
- Kết thúc năm tài chính với lợi nhuận lũy kế dương và không lỗ trong năm.
- Đã nộp báo cáo tài chính năm đã kiểm toán và tờ khai quyết toán thuế TNDN, đồng thời hoàn thành nghĩa vụ thuế.
- Thông báo việc chuyển lợi nhuận cho cơ quan thuế địa phương; cơ quan thuế có bảy ngày để phản đối trước khi ngân hàng thực hiện thanh toán.
- Chuyển tiền qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp.
Lịch kê khai thuế
Đối với công ty Việt Nam có năm tài chính trùng năm dương lịch, vốn là trường hợp phổ biến:
| Nghĩa vụ | Thời hạn |
|---|---|
| Tạm nộp thuế TNDN | Hằng quý, chậm nhất ngày 30 của tháng đầu quý sau |
| Mức tạm nộp tối thiểu | 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm |
| Quyết toán năm và báo cáo tài chính kiểm toán | Ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ khi kết thúc năm tài chính (31/3) |
| Thời hiệu | 10 năm đối với thuế, 5 năm đối với xử phạt |
Nếu tổng bốn lần tạm nộp không đạt 80%, phần chênh lệch bị tính tiền chậm nộp kể từ hạn nộp của quý IV. PwC lưu ý rằng công tác thanh tra, kiểm tra ngày càng chặt chẽ và các trường hợp chậm nộp bị phát hiện khi kiểm tra thường bị xử phạt.
Ngoài ra còn có khấu trừ thuế thu nhập cá nhân và các khoản bảo hiểm bắt buộc của nhân viên, được giải thích trong hướng dẫn về mức lương tại Việt Nam. Nếu bạn cũng bán hàng hóa vào Việt Nam, thuế nhập khẩu được trình bày trong hướng dẫn về Hiệp định Thương mại Tự do EU–Việt Nam.
Những sai lầm thường gặp
- Định giá mà không tính thuế nhà thầu. Một báo giá dịch vụ chốt theo giá "gộp" có thể bị hụt khoảng 10% khi thu tiền.
- Áp dụng thuế GTGT 8% mà không kiểm tra lĩnh vực. Chính sách giảm thuế có các lĩnh vực bị loại trừ và, nếu không được gia hạn, sẽ kết thúc vào ngày 31/12/2026.
- Công ty mẹ thu phí dịch vụ từ công ty con mà không có hồ sơ. Quy định về giá giao dịch liên kết có thể khiến các khoản này không được tính vào chi phí được trừ.
- Cử nhân sự sang "ngắn hạn" nhưng kéo dài nhiều tháng. Vượt quá sáu tháng cho một dự án có thể hình thành cơ sở thường trú.
Hoạch định thuế ngay từ đầu là một phần của chiến lược gia nhập thị trường Việt Nam bài bản: nó quyết định cơ cấu, giá bán và kế hoạch dòng tiền của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có phải đăng ký với cơ quan thuế Việt Nam nếu chỉ xuất hóa đơn từ Tây Ban Nha không?
Thông thường là không. Theo phương pháp trực tiếp, khách hàng Việt Nam là bên kê khai và nộp thuế nhà thầu nước ngoài thay cho bạn. Nếu hoạt động của bạn tại Việt Nam mở rộng hoặc đội ngũ của bạn ở Việt Nam trong thời gian dài, hãy kiểm tra xem bạn đã hình thành cơ sở thường trú hay chưa.
Một công ty con nhỏ nộp thuế TNDN bao nhiêu?
Từ khi có luật năm 2025, thuế suất là 15% nếu doanh thu năm trước không quá 3 tỷ đồng và 17% nếu doanh thu từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng. Trên mức đó là 20%. Thuế suất ưu đãi có thể không được áp dụng nếu công ty con có quan hệ liên kết với doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện.
Thuế GTGT 8% được áp dụng đến khi nào?
Đến hết ngày 31/12/2026, theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Chính sách chỉ áp dụng cho hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10% và không thuộc các lĩnh vực bị loại trừ. Bạn nên theo dõi xem có quyết định gia hạn sang năm 2027 hay không.
Việt Nam có khấu trừ thuế đối với cổ tức công ty con trả cho công ty mẹ tại Tây Ban Nha không?
Không, khi cổ đông là tổ chức. Tuy nhiên, công ty con phải đáp ứng trước một số điều kiện (báo cáo tài chính đã kiểm toán, hoàn thành nghĩa vụ thuế, thông báo cho cơ quan thuế) và chuyển tiền từ tài khoản vốn đầu tư trực tiếp.
Agilean hỗ trợ bạn như thế nào
Agilean giúp doanh nghiệp Tây Ban Nha và châu Âu hiểu rõ khung pháp lý về thuế tại Việt Nam trước khi quyết định cách thức hoạt động tại đây. Đội ngũ của chúng tôi tại TP. Hồ Chí Minh giúp bạn so sánh các phương án (xuất hóa đơn từ Tây Ban Nha, văn phòng đại diện hay công ty con) và phối hợp với các công ty kế toán, tư vấn thuế tại địa phương để thực hiện đăng ký, kê khai và chuẩn bị hồ sơ. Bạn có thể tìm hiểu cách chúng tôi làm việc tại trang gia nhập thị trường Việt Nam.